Dynamiczny indeks
konsumpcji

Dynamiczny Indeks Konsumpcji (DIK) to nowy wskaźnik koniunktury przygotowywany przez Politykę Insight na podstawie danych Fundacji Polska Bezgotówkowa. Pozwala przewidzieć, jak będzie się kształtowała realna dynamika konsumpcji w Polsce, zanim GUS opublikuje pełne dane o PKB i jego składowych. Wskaźnik będziemy publikować co kwartał. Wartość DIK powyżej 50 pkt. oznacza wzrost realnej konsumpcji z kwartału na kwartał, a wartości poniżej 50 pkt. oznacza jej spadek.

Będziemy publikować także sześć subindeksów DIK, obrazujących zmiany koniunktury w poszczególnych branżach polskiej gospodarki oferujących towary i usługi konsumentom – od sprzedawców żywności po fryzjerów czy restauratorów. Dzięki nim będzie można łatwiej zrozumieć, z czego wynika spowolnienie w konsumpcji, a także ocenić jego trwałość.


Dynamiczny Indeks Konsumpcji a realna odsezonowana dynamika konsumpcji w latach 2006-2021 (r/r)

DIK (pkt., lewa oś) Realna odsezonowana dynamika konsumpcji (r/r proc., prawa oś)

DIK pokazuje jako konsumpcja pokonała pandemię

Dane za II kwartał 2021 r.

Wskaźnik DIK wzrósł do 52,58 pkt. Tym samym został pobity i tak bardzo wysoki wynik z I kwartału (52,16 pkt). Wzrost indeksu powyżej 50 pkt dwa kwartały z rzędu oznacza, że konsumpcja wyszła z recesji. Równocześnie, średnia z ostatnich czterech kwartałów indeksu DIK osiągnęła rekordowy poziom 52,06 pkt, co sygnalizuje, że oczyszczona z wahań sezonowych dynamika spożycia prywatnego w II kw. będzie dwucyfrowa. Dane te pokazują również, że popyt konsumpcyjny bardzo mocno rósł wraz z otwieraniem kolejnych gałęzi gospodarki - restauracji, obiektów kulturalnych i sportowych oraz hoteli.

Sprzedaż detaliczną hamuje wzrost cen. W II kw. subindeks DIK „Sprzedaż detaliczna” wzrósł do 53,5 pkt z 52,4 pkt kwartał wcześniej. Za ożywienie odpowiadała przede wszystkim poprawa koniunktury w sklepach odzieżowych (subindeks w tej kategorii wzrósł do 55,6 pkt, to 8,3 pkt więcej kwartał do kwartału), na co wpłynęło otwarcie galerii handlowych i poprawa nastrojów konsumentów, którzy zdecydowali się odświeżyć swoje garderoby po okresie pandemii. Wyraźnie wzrosła też sprzedaż w pozostałych sklepach - drogeriach, kioskach oraz marketach ze sprzętem RTV i AGD. Wzrost spowolnił natomiast w sklepach spożywczych i na stacjach benzynowych, do czego przynajmniej w części przyczyniła się rosnąca inflacja, w tym zwłaszcza drożejące żywność i paliwa.

Rekordowo zwiększył się popyt w gastronomii i hotelarstwie. Po roku spadków branże powiązane z rekreacją w końcu wyszły na plus. Subindeks DIK w kategorii „Hotele, restauracje i rekreacja” osiągnął w II kw. rekordowe 61 pkt (+22,9 pkt kw./kw.), a w niektórych kategoriach, takich jak hotelarstwo, wolumen transakcji kartami wzrósł ponad 2,5-krotnie w porównaniu z I kw. To rezultat zluzowania rządowych obostrzeń - Polacy w maju i czerwcu masowo ruszyli do barów i restauracji oraz na weekendowe wyjazdy poza miasto. Blisko dwukrotnie wzrósł również popyt konsumpcyjny w kwiaciarniach, mimo że te były już otwarte przez całe pierwsze półrocze.

Sprzedaż usług kosmetycznych przestała rosnąć. Subindeks DIK w kategorii „Zdrowie i uroda” spadł do 49,2 pkt z rekordowego poziomu 60,2 pkt w I kw. To sygnał, że odłożony w czasie poprzednich lockdownów popyt na usługi kosmetyczne i fryzjerskie zmaterializował się tuż po częściowym otwarciu gospodarki. W kwietniu i maju zapotrzebowanie na usługi związane z urodą i zdrowiem już dalej nie rosło, a w niektórych branżach, jak usługi fryzjerskie czy kosmetyczne, nieznacznie nawet spadło. Wolniej przyrastały też obroty drobnych usługodawców, którzy przeżyli oblężenie w I kw. - mechaników samochodowych, prywatnych nauczycieli czy pośredników ubezpieczeniowych (subindeks DIK w kategorii „Usługi pozostałe” wyniósł 53,3 pkt wobec 57 pkt w I kw.).

Co z tego wynika

Jak wynika z wskaźnika DIK, w II kw. 2021 r. Polacy na dobre ruszyli na zakupy. Było to spowodowane otwarciem gospodarki i wzrostem optymizmu konsumentów, którzy decydowali się na powrót do życia towarzyskiego. Świadczą o tym nie tylko świetne wyniki dopiero co otwartych hoteli i restauracji, lecz także rekordowe obroty w kwiaciarniach i sklepach z odzieżą, które w dużo mniejszym stopniu były objęte restrykcjami w I kw. W związku z powyższym podtrzymujemy naszą prognozę, że tempo wzrostu konsumpcji wyniosło w II kw. ok. 12 proc. Równocześnie, spowolnienie popytu na usługi kosmetyczne i fryzjerskie może sugerować, że odłożony popyt tylko krótkotrwale będzie podbijał konsumpcję, a w kolejnych kwartałach także w pozostałych branżach należy oczekiwać wyraźnego hamowania koniunktury.

Pobierz research note z aktualnym wskaźnikiem

Archiwum wskaźnika

Autor wskaźnika

Adam Czerniak główny ekonomista

Adam Czerniak zajmuje się w Polityce Insight badaniami makroekonomicznymi. Jest doktorem nauk ekonomicznych i pracownikiem naukowym w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Do 2012 r. pracował jako ekonomista w departamencie gospodarki pieniężnej Kredyt Banku, wcześniej współpracował z Bankiem Światowym oraz Fundacją FOR, był też stypendystą Ronald Coase Institute. Jest autorem publikacji naukowych z zakresu socjologii ekonomicznej, ekonomii instytucjonalnej i funkcjonowania rynku nieruchomości.

O nas

Polityka Insight

Polityka Insight to pierwsza w Polsce platforma wiedzy dla liderów biznesu, decydentów politycznych i dyplomatów. Działa od sześciu lat i ma trzy linie biznesowe: wydaje serwisy analityczne dostępne w abonamentach (PI Premium, PI Finance i PI Energy), przygotowuje opracowania, prezentacje i szkolenia na zlecenie firm, administracji publicznej i organizacji międzynarodowych oraz organizuje debaty tematyczne i konferencje. Więcej informacji: politykainsight.pl

Polska Bezgotówkowa

Fundacja Polska Bezgotówkowa została powołana przez Związek Banków Polskich w wyniku porozumienia zawartego przez Fundatora, Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Visa Europe Management Services Limited Sp. Z o.o. (Oddział w Polsce) oraz Mastercard Europe Spółka Akcyjna Oddział w Polsce w sprawie realizacji Programu Wsparcia Obrotu Bezgotówkowego w Polsce. Więcej informacji: polskabezgotowkowa.pl