Dynamiczny indeks
konsumpcji

Dynamiczny Indeks Konsumpcji (DIK) to nowy wskaźnik koniunktury przygotowywany przez Politykę Insight na podstawie danych Fundacji Polska Bezgotówkowa. Pozwala przewidzieć, jak będzie się kształtowała realna dynamika konsumpcji w Polsce, zanim GUS opublikuje pełne dane o PKB i jego składowych. Wskaźnik będziemy publikować co kwartał. Wartość DIK powyżej 50 pkt. oznacza wzrost realnej konsumpcji z kwartału na kwartał, a wartości poniżej 50 pkt. oznacza jej spadek.

Będziemy publikować także sześć subindeksów DIK, obrazujących zmiany koniunktury w poszczególnych branżach polskiej gospodarki oferujących towary i usługi konsumentom – od sprzedawców żywności po fryzjerów czy restauratorów. Dzięki nim będzie można łatwiej zrozumieć, z czego wynika spowolnienie w konsumpcji, a także ocenić jego trwałość.


Dynamiczny Indeks Konsumpcji a realna odsezonowana dynamika konsumpcji w latach 2006-2021 (r/r)

DIK (pkt., lewa oś) Realna odsezonowana dynamika konsumpcji (r/r proc., prawa oś)

DIK zwiastuje boom konsumpcyjny

Dane za I kwartał 2021 r.

Wskaźnik DIK wzrósł do 52,16 pkt. To co prawda wynik lepszy niż w IV kw. (49,83 pkt), ale wyraźnie gorszy niż w III kw. (53,68 pkt). Wzrost indeksu powyżej 50 pkt oznacza, że koniunktura konsumencka uległa poprawie, a oczyszczona z wahań sezonowych dynamika prywatnego spożycia w I kw. była dodatnia. Dane te pokazują, że mimo utrzymania obostrzeń epidemicznych w wielu branżach, a nawet ponownego zamknięcia niektórych usług (np. salony kosmetyczne i fryzjerskie) popyt konsumpcyjny wzrastał w związku z poprawą nastrojów społecznych i obniżeniem stopy oszczędności. To zwiastun mocnego wzrostu konsumpcji po pełnym otwarciu gospodarki w II kw.

Handlowcy liczyli na otwarcie galerii handlowych. W I kw. subindeks DIK „Sprzedaż detaliczna” wzrósł tylko nieznacznie (+0,5 pkt w ujęciu kwartalnym) i osiągnął poziom 52,4 pkt. Przyczyniły się do tego wcześniejsze Święta Wielkanocne, które pod koniec marca podbiły sprzedaż w sklepach z żywnością (subindeks w tej kategorii wzrósł do 55 pkt, +2,2 pkt w ujęciu kwartalnym). Kolejny kwartał w recesji tkwiły za to sklepy z odzieżą (subindeks w tej kategorii wyniósł 47,4 pkt), których kondycja jest najsilniej uzależniona od otwarcia galerii handlowych. Wiosna sprzyjała natomiast poprawie obrotów w kwiaciarniach, które po raz pierwszy od rozpoczęcia pandemii odnotowały wyższą sprzedaż.

Wzrosło zapotrzebowanie na usługi zdrowotne i upiększające. Subindeks DIK w kategorii „Zdrowie i uroda” wyniósł w I kw. rekordowe 60,2 pkt wobec 54,6 pkt kwartał wcześniej. To przede wszystkim efekt wzrostu liczby zleceń na badania w przychodniach i laboratoriach w związku z trzecią falą pandemii. Polacy dużo częściej niż przy poprzednich falach kupowali testy na obecność koronawirusa lub przeciwciał. Mimo przejściowego zamknięcia salonów urody w marcu wzrósł też popyt na usługi upiększające (zabiegi spa, fryzjerskie i kosmetyczne). W naszej ocenie to efekt spodziewanego szybkiego zniesienia obostrzeń, coraz większej chęci Polaków do spotkań i postępów programu szczepień.

Ruszył popyt w szeregu mniejszych branż usługowych. Subindeks DIK w kategorii „Usługi pozostałe” wzrósł do 57 pkt (+8 pkt w ujęciu kwartalnym) i po raz pierwszy od końca 2019 r. przebił poziom 50 pkt. To sygnał ożywienia w mniejszych branżach usługowych - naprawach samochodowych, edukacji, rekreacji i ubezpieczeniach. Wielu Polaków już na samym początku pandemii wstrzymało się z zakupami dodatkowych usług, ale wraz z oczekiwaniem na zniesienie obostrzeń popyt na nie rośnie. Pełne otwarcie gospodarki może przełożyć się na boom także w tych branżach. Ze względu na obostrzenia z głębokiej recesji nie wyszły nadal gastronomia i hotelarstwo (subindeks DIK w tej kategorii wyniósł 38,1 pkt wobec 31,8 pkt w IV kw.).

Pobierz research note z aktualnym wskaźnikiem

Archiwum wskaźnika

Autor wskaźnika

Adam Czerniak główny ekonomista

Adam Czerniak zajmuje się w Polityce Insight badaniami makroekonomicznymi. Jest doktorem nauk ekonomicznych i pracownikiem naukowym w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Do 2012 r. pracował jako ekonomista w departamencie gospodarki pieniężnej Kredyt Banku, wcześniej współpracował z Bankiem Światowym oraz Fundacją FOR, był też stypendystą Ronald Coase Institute. Jest autorem publikacji naukowych z zakresu socjologii ekonomicznej, ekonomii instytucjonalnej i funkcjonowania rynku nieruchomości.

O nas

Polityka Insight

Polityka Insight to pierwsza w Polsce platforma wiedzy dla liderów biznesu, decydentów politycznych i dyplomatów. Działa od sześciu lat i ma trzy linie biznesowe: wydaje serwisy analityczne dostępne w abonamentach (PI Premium, PI Finance i PI Energy), przygotowuje opracowania, prezentacje i szkolenia na zlecenie firm, administracji publicznej i organizacji międzynarodowych oraz organizuje debaty tematyczne i konferencje. Więcej informacji: politykainsight.pl

Polska Bezgotówkowa

Fundacja Polska Bezgotówkowa została powołana przez Związek Banków Polskich w wyniku porozumienia zawartego przez Fundatora, Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Visa Europe Management Services Limited Sp. Z o.o. (Oddział w Polsce) oraz Mastercard Europe Spółka Akcyjna Oddział w Polsce w sprawie realizacji Programu Wsparcia Obrotu Bezgotówkowego w Polsce. Więcej informacji: polskabezgotowkowa.pl